Sáp mẫu (pattern wax) là vật liệu chuyên dụng trong công nghệ đúc mẫu chảy, được sử dụng để tạo mẫu hình dạng chi tiết với độ chính xác cao (±0.1–0.3 mm) và bề mặt mịn, sau đó được nung chảy ra khỏi khuôn gốm. Đặc điểm bao gồm hệ số co ngót ổn định, ít tro, khả năng tái chế cao, thường có các loại như sáp mẫu dạng hạt, sáp tái chế, sáp vá, sáp keo.
Đặc điểm và Công dụng của Sáp Mẫu:
- Độ chính xác cao: Tạo ra các chi tiết phức tạp, bề mặt mịn màng cho các ngành như hàng không, ô tô, kim hoàn, đầu đánh golf.
- Hệ số co ngót thấp: Đảm bảo kích thước vật đúc cuối cùng chính xác.
- Khả năng tái chế: Lượng tro ít, có thể tái chế sử dụng, giúp tối ưu chi phí và hiệu quả.
- Loại sáp: Có nhiều loại chuyên dụng như sáp mẫu (pattern wax), sáp vá/sửa (patching wax), sáp keo/dính (sticky wax), và sáp tái chế (recycling wax).
- Sáp chạy (Runner wax): Dùng để tạo hệ thống dẫn kim loại, có độ bền cơ học cao, độ nhớt thấp và nhiệt độ nóng chảy thấp hơn sáp tạo hoa văn để dễ dàng loại bỏ khỏi khuôn.
Các thông số cần lưu ý:
- Độ nhớt: Thấp để dễ dàng chảy vào các chi tiết phức tạp.
- Điểm nóng chảy: Thấp hơn sáp tạo hoa văn (đối với sáp chạy) để dễ dàng tẩy sáp.
- Độ bền: Cần đủ vững chắc để không vỡ trong quá trình bao khuôn gốm.
Các sản phẩm sáp này phổ biến trong các quy trình đúc mẫu chảy (investment casting) để thay thế mẫu tạm thời và tạo khuôn rỗng chính xác.